Monday, April 22, 2024
HomeΕΛΛΑΔΑΤΕΕ: Ανάγκη να κερδηθεί το στοίχημα του Τοπικού Χωρικού Σχεδιασμού της χώρας

ΤΕΕ: Ανάγκη να κερδηθεί το στοίχημα του Τοπικού Χωρικού Σχεδιασμού της χώρας

Όπως τόνισε ο υφυπουργός ΠΕΝ Νίκος Ταγαράς, «η πολιτεία αναλαμβάνει ένα μεγάλο στοίχημα προς όφελος της κοινωνίας και της ανάπτυξης που θα κερδηθεί, με όλες τις δράσεις χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού που προωθεί το ΥΠΕΝ, σε συνεργασία με το ΤΕΕ».

«Ο πήχης είναι πολύ ψηλά και σε συνεργασία με το ΤΕΕ που θα «τρέξει» τη διαγωνιστική διαδικασία των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, το στοίχημα προς όφελος της κοινωνίας και της ανάπτυξης θα κερδηθεί», τόνισε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Σύμφωνα με τον κ. Ταγαρά, «ο σχεδιασμός αφορά σε μια πρωτόγνωρη παρέμβαση, στην εκπόνηση ΤΠΣ για περίπου 800 Δημοτικές Ενότητες με την κάλυψη του 80% από τις συνολικά 1.135 Δημοτικές Ενότητες της χώρας, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης πίστωσης 245 εκατομμυρίων  ευρώ».

Ο κύριος Ταγαράς επεσήμανε ότι οι προϋποθέσεις και τα χρονοδιαγράμματα του Ταμείου τίθενται σε εξαιρετικά αυστηρό πλαίσιο, καθώς οι μελέτες για το σύνολο της χώρας θα πρέπει να έχουν αποπληρωθεί μέχρι το 2025.

«Ξεκινά ένας σχεδιασμός του χώρου για να μπει αυτό που διαχρονικά ονομάζεται χωροταξικά και πολεοδομικά “τάξη”, με τον καθορισμό χρήσεων και όρους δόμησης, ώστε ο καθένας εκ των προτέρων και με ασφάλεια να γνωρίζει τί επιτρέπεται και τί απαγορεύεται. Πρέπει να περάσουμε πάνω από τον πήχη και αυτό θα κάνουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Προανήγγειλε δε ότι ειδικά για την εκτός σχεδίου δόμηση, το Υπουργείο επεξεργάζεται ρυθμίσεις που θα διορθώσουν αστοχίες και ελλείψεις που παρατηρούνται στον τελευταίο νόμο 4759/2020.

Όσον αφορά το ζήτημα των αυθαιρέτων και δη όσων ανήκουν στην Κατηγορία 5 ο υφυπουργός σημείωσε ότι μελετά λύσεις και διεξόδους καθώς υφίστανται πολλά προβλήματα λόγω της μη συνέχισης υπαγωγής τακτοποίησης είτε αυθαίρετων κατασκευών είτε κτιρίων με αυθαίρετες αλλαγές χρήσης.

Απ΄ την πλευρά του ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός διατύπωσε δημοσίως πρόσκληση συνεργασίας σε όλους τους μηχανικούς, στο κράτος, στην αυτοδιοίκηση, στους επιστημονικούς και άλλους φορείς για συνεργασία προκειμένου να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγα χρόνια το σύνθετο αυτό έργο του πολεοδομικού σχεδιασμού σε όλη τη χώρα.

 «Επιχειρούμε να κάνουμε κάτι όχι μόνο φιλόδοξο αλλά υπερφιλόδοξο», γιατί η χώρα έχει μείνει πολύ πίσω, πρόσθεσε με νόημα. «Ακόμη και το 50% του στόχου να πετύχουμε, θα έχουμε κάνει περισσότερα από όσα έγιναν τα τελευταία 50 χρόνια», τόνισε ο πρόεδρος του ΤΕΕ, σημειώνοντας ότι είναι βέβαιος πως θα επιτευχθεί το σύνολο των στόχων εγκαίρως.

Κάλεσε δε όλους «να αποφύγουμε προσφυγές, διαμάχες στα δικαστήρια, μέτρα και αντεγκλήσεις, και δεσμεύθηκε ότι ο ίδιος και το Επιμελητήριο θα προασπίσουν τη διαδικασία από εδώ και πέρα με κάθε τρόπο.

Στη συνέχεια, ο γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, και επίκουρος καθηγητής του ΕΜΠ, Ευθύμιος Μπακογιάννης ανέφερε ότι τα ΤΠΣ θα λάβουν χώρα 4 κύκλοι αναθέσεων για τις περίπου 800 Δημοτικές Ενότητες σε όλη την Επικράτεια.

Όπως είπε, η επιλογή τους βάσει προτεραιοποίησης ήδη εξελίσσεται από την αρμόδια Επιτροπή Αξιολόγησης, η οποία και λαμβάνει υπόψη τα κριτήρια των αιτημάτων, της κήρυξης σε έκτακτη ανάγκη, της παλαιότητας υφιστάμενου ΓΠΣ ή της παντελούς έλλειψης σχεδιασμού, το στάδιο όπου βρίσκονται οι εν εξελίξει μελέτες ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ, αλλά και στοιχεία όπως η γειτνίαση ή γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά. Όσον αφορά στον χρονικό προγραμματισμό ο Γενικός Γραμματέας επεσήμανε ότι έως τις αρχές Ιουνίου θα έχουν βγει οι προκηρύξεις για τις πρώτες 100 μελέτες ΤΠΣ.

Αναφορικά με τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ) ο κ. Μπακογιάννης σημείωσε ότι το Υπουργείο θα παρέμβει σε 10 περιοχές που έχουν έντονο αναπτυξιακό ενδιαφέρον ή σημαντικές ιδιαιτερότητες φυσικού και αστικού περιβάλλοντος. Ήδη, 4 περιοχές έχουν ανακοινωθεί όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Ελαφόνησος και η περιοχή γύρω από το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι της Κρήτης.

Βάσει των στόχων που έχει θέσει το ΥΠΕΝ, ο χρονικός προγραμματισμός των δράσεων περιλαμβάνει εντός του 2021 την υπογραφή σύμβασης για το 70% των αναθέσεων, το 2022 να έχει ολοκληρωθεί η υπογραφή σύμβασης για το 100% των αναθέσεων, το 2023 να έχουν ολοκληρωθεί πρωτόκολλα παραλαβής μελετών, αξιολόγηση και αποπληρωμή για το 70% των αναθέσεων και το 2024 για το 100% των αναθέσεων.

Γεωργία Γιαννακούρου: οι διαφορές με τα προηγούμενα καθεστώτα και οι θεσμικές εκκρεμότητες του νέου σχεδιασμού

Τις σημαντικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των νέων Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ), σύμφωνα με τον πολεοδομικό χωροταξικό νόμο 4759/2020  και των ΓΠΣ και ΣΧΟΑΠ του νόμου 2508/1997 παρουσίασε η Γεωργία Γιαννακούρου, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Δικηγόρος στην εκδήλωση του ΤΕΕ.

Ως πρώτη διαφορά η κα Γιαννακούρου ανέφερε ότι για τα νέα ΤΠΣ την πρωτοβουλία κίνησης των διαδικασιών έχει κεντρικά το ΥΠΕΝ είτε ο οικείος Δήμος, κατά αντιστοιχία με τις προβλέψεις του Εθνικού Προγράμματος Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης του νόμου 1337/1983 (νόμος Τρίτση) ενώ για τα ΓΠΣ και ΣΧΟΑΠ του νόμου 2508/1997 η πρωτοβουλία κίνησης ανήκε στους Δήμους και τις πρώην Περιφέρειες εν συνεχεία Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, σχολιάζοντας ότι οι νέες προβλέψεις δίνουν τα πλεονεκτήματα ενιαίου σχεδιασμού, κατευθύνσεων και οδηγιών προς τους μελετητές ενώ λόγω του μεγάλου αριθμού μελετών ενδέχεται να υπάρξουν επιβαρύνσεις του διοικητικού μηχανισμού και καθυστερήσεις.

Η καθολική υποχρέωση τα νέα ΤΠΣ να υπαχθούν στις διαδικασίες Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης ενώ μεγάλο μέρος των ΓΠΣ και ΣΧΟΑΠ είχαν εξαιρεθεί είναι η δεύτερη διαφορά που επισήμανε η ομιλήτρια, εξηγώντας ότι αυτό συνεπάγεται διαβούλευση των ΤΠΣ με το κοινό, αξιολόγηση των σχολίων και πιθανές τροποποιήσεις τους με βάση τα αποτελέσματα της διαβούλευσης.

Η διαδικασία έγκρισης των ΤΠΣ μέσω Προεδρικών Διαταγμάτων επισημάνθηκε από την κα Γιαννακούρου ως τρίτη διαφορά, αναφέροντας ότι καθώς αφορούν σε πολεοδομικό χωροταξικό σχεδιασμό πρώτου επιπέδου, καθορίζοντας χρήσεις γης και όρους δόμησης η θεσμοθέτηση των ΤΠΣ μέσω ΠΔ αποτελεί τον μόνον θεμιτό συνταγματικά και νομικά τρόπο έγκρισης τους, αφού θα υπάρξει προληπτικός έλεγχος από το ΣτΕ, ώστε περιοριστούν τα περιθώρια εκ των υστέρων προσφυγών και ακυρωτικών αποφάσεων ενώ θα συμβάλλει σε καλύτερης ποιότητας νομικών ρυθμίσεων.

Ανέφερε ακόμη  τις θεσμικές προϋποθέσεις, που πρέπει να εκπληρωθούν, ώστε να προχωρήσει ο νέος πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός, εντός των χρονοδιαγραμμάτων και σύμφωνα με τους στόχους που τίθενται, δηλώνοντας ότι: «θα ένοιωθα πολύ πιο ασφαλής εάν είχε προηγηθεί πιλοτική εφαρμογή των νέων ΤΠΣ σε 10-15 περιοχές, ώστε να είχαμε ελέγξει και αντιμετωπίσει θέματα, που αφορούν στα χρονοδιαγράμματα, τις διοικητικές επιβαρύνσεις και τις πιθανές νομοθετικές προσαρμογές».

Σχετικά με τις θεσμικές εκκρεμότητες η κα Γιαννακούρου είπε ότι αυτές αφορούν στην έκδοση κανονιστικών πράξεων και αποφάσεων, που προβλέπει ο  πολεοδομικός χωροταξικός νόμος 4759/2020, όπως η έγκριση των προδιαγραφών των μελετών των ΤΠΣ και των σχετικών σταθεροτύπων, τον κανονισμό αμοιβών μελετητών,  την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος για το Μητρώο Αξιολογητών με τα σχετικά προσόντα τις αμοιβές και τα ασυμβίβαστα , όπως επίσης την έκδοση ΠΔ για την αναδιάρθρωση των κατηγοριών χρήσεων γης.

Σχετικά με τις χρήσεις γης η ομιλήτρια σημείωσε ότι οι προβλεπόμενες στο ΠΔ 59/18 που είναι πολλές και αναλυτικές προσιδιάζουν στο δεύτερο – ρυθμιστικό και όχι πρώτο επίπεδο του πολεοδομικού σχεδιασμού, προτείνοντας ομαδοποίηση χρήσεων σε μεγαλύτερες κατηγορίες, όπως πχ για τις βιομηχανίες χρήσεις σε μία ενιαία χρήση μεταποίησης. Η κ Γιαννακούρου πρότεινε ακόμη να υπάρξουν συγκεκριμένες προβλέψεις εναρμόνισης των νέων ΤΠΣ με τον υπερκείμενο Περιφερειακό και Εθνικό Χωροταξικό Σχεδιασμό.

Λάμπρος Κίσσας: «μία νέα θεσμική πραγματικότητα και μία δημιουργική πρόκληση για όλους»

Στην ανάγκη, ενόψει του προγράμματος εκπόνησης των νέων ΤΠΣ  να διαμορφωθεί μία νέα πολιτική αντίληψη για τον αστικό πολεοδομικό σχεδιασμό, προκειμένου να υπάρξει κοινή προσέγγιση και συναντίληψη όλων των εμπλεκόμενων για το μέλλον των ελληνικών πόλεων αναφέρθηκε ο  Λάμπρος Κίσσας, Μηχανικός Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, ως Εκπρόσωπος του Συλλόγου Ελλήνων Μηχανικών Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Ζήτησε επίσης η πλειάδα των νομοθετικών ρυθμίσεων και αποφάσεων που εκκρεμούν και όλα τα νέα δεδομένα για την εκπόνηση των ΤΠΣ, να ετοιμαστούν έγκαιρα και να τεθούν σε διαβούλευση, ώστε να υπάρξουν τυχόν προσαρμογές και βελτιώσεις και να εμπεδωθεί εμπιστοσύνη. Η έγκαιρη διαμόρφωση και παρουσίαση των νέων αποφάσεων, όπως είπε  θα συμβάλλει και στην διάλυση μίας σύγχυσης που υπάρχει μέχρι τώρα στους κόλπους των μελετητών και του τεχνικού κόσμου.

Ο κ Κίσσας, αναφερόμενος από την πλευρά των μελετητών και της δημόσιας διοίκησης στις επιχειρούμενες θεσμικές αναμορφώσεις και το πρόγραμμα εκπόνησης Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων μίλησε «για μία νέα θεσμική πραγματικότητα και μία δημιουργική πρόκληση για όλους». Έδωσε έμφαση στην αναζήτηση του βέλτιστου μοντέλου αστικής ανάπτυξης, που θα πρέπει να ακολουθηθεί, θέτοντας προβληματισμό, με σημείο αναφοράς «τη διατήρηση ή όχι του μοντέλου της συμπαγούς πόλης». Σχετικά σημείωσε ότι πρέπει να αξιολογηθούν τα αστικά μοντέλα και η νέα πολεοδομική πολιτική να προσαρμοστεί εγκαίρως στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται και στις μελλοντικές εξελίξεις, αναφορικά με την πυκνότητα της δόμησης στις ίδιες τις πόλεις, την ανάπτυξη των δικτύων, τις νέες πολιτικές για την ενέργεια και την εξοικονόμησή της, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, τις μετακινήσεις αλλά και τις κοινωνικές αλλαγές που συντελούνται.

Ο κ Κίσσας σημείωσε ότι για την υλοποίηση του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού και την εκπόνηση των ΤΠΣ σημαντικές προϋποθέσεις είναι να υπάρξουν κανόνες αξιοπιστίας και να είναι  αδιάβλητο το σύστημα, ώστε οι μελετητές να πάρουν την υπόθεση στα χέρια τους. Σε αυτή την κατεύθυνση επισήμανε ότι θα συμβάλλει η αποσαφήνιση της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας, με ενιαίους και καθαρούς κανόνες, όπως για την εκτός σχεδίου δόμηση, με τις αναγκαίες διορθώσεις ώστε να μην υπάρχουν αδικίες, τους οικισμούς, οι οποίοι δεν διέπονται όλοι από το ίδιο καθεστώς, την αναγνώριση οδών ανά κατηγορία, με κριτήρια, τα οποία θα καθορίζουν τη σχέση του υφιστάμενου καθεστώτος με τις νέες αναγνωρίσεις οδών. Ζήτησε επίσης να εξεταστεί το καθεστώς απαλλοτριώσεων για κοινόχρηστους χώρους, ώστε ο κάθε μελετητής να έχει ασφάλεια σχεδιασμού, ενόψει της εκπόνησης των νέων ΤΠΣ. Ανέφερε σχετικά ότι για την άρση της απαλλοτρίωσης θα πρέπει να είναι προϋπόθεση η αίτηση του ιδιοκτήτη «αλλιώς το σύνολο των οικοπέδων που προορίζονται για κοινόχρηστοι χώροι θα βρεθεί σε καθεστώς άρσης της απαλλοτρίωσης».

Την ανάγκη να ενισχυθεί ο ρόλος και να στελεχωθεί με εξειδικευμένο προσωπικό ο μηχανισμός της δημόσιας διοίκησης τόνισε επίσης ο ομιλητής,  όπως επίσης το σύνολο του υλικού που θα δημιουργηθεί από την πρόοδο του νέου πολεοδομικού και τα σχετικά αρχεία να γίνουν κτήμα της δημόσιας διοίκησης, για να είναι σε θέση να παρακολουθήσει την ολοκλήρωση του και να συμβάλλει στις μελλοντικές εξελίξεις.

Ο κ Κίσσας σχετικά με τις χρήσεις γης τόνισε επίσης την ανάγκη το ΥΠΕΝ να αναλάβει κεντρική πρωτοβουλία οδηγιών για την αντιστοίχιση από παλαιότερα καθεστώτα στα καινούργια, σχολιάζοντας πως σήμερα συμβαίνει οι ΥΔΟΜ να καταλήγουν σε διαφορετικές αντιστοιχίσεις των παλαιών με τις νέες κατηγορίες χρήσεων γης, τονίζοντας ότι στόχος πρέπει να είναι «ίδιες λύσεις για τα ίδια προβλήματα παντού».

Αναστασία Τασοπούλου: ο πολεοδομικός χωροταξικός σχεδιασμός στις εμβληματικές επενδύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης

Η Αναστασία Τασοπούλου, Δρ. Μηχανικός Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Επιμελήτρια ΕΕΕ ΜΧΠΑ ΤΕΕ, που είχε την ευθύνη του κεντρικού συντονισμού της εκδήλωσης σε παρέμβαση της υπογράμμισε ότι ο νέος πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός έχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, καθώς έχει ενταχθεί μεταξύ των εμβληματικών επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ. Σημείωσε ότι το πρόγραμμα των νέων ΤΠΣ είναι μεγάλης εμβέλειας και αφορά στην κάλυψη του συνόλου των περιοχών της χώρας, επιχειρεί καινοτομίες και απαιτεί ισχυρούς μηχανισμούς παρακολούθησης και οργανωτικές πρόνοιες, ώστε να ολοκληρωθεί εντός του χρονοδιαγράμματος της 5ετίας και να συμβάλει αποφασιστικά στην ανάκαμψη και την ανάπτυξη της χώρας μας.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη τη διαδικτυακή συζήτηση στο κανάλι της Αίθουσας Εκδηλώσεων του ΤΕΕ στο youtube:

https://www.youtube.com/watch?v=y6aX4630woI

Τη διαδικτυακή συζήτηση παρακολούθησαν ζωντανά περισσότεροι από 450 μηχανικοί και ενδιαφερόμενοι (ελεύθεροι επαγγελματίες και στελέχη εταιρειών, στελέχη της δημόσιας διοίκησης, εκλεγμένοι σε όργανα κλπ) μέσω της πλατφόρμας zoom και ακόμη 170 άτομα μέσω youtube, ενώ ήδη, μέσα σε λιγότερες από 24 ώρες, τη μαγνητοσκόπηση της εκδήλωσης έχουν παρακολουθήσει περισσότεροι από 1100 ακόμη ενδιαφερόμενοι, γεγονός που αποδεικνύει το μεγάλο ενδιαφέρον για το πρόγραμμα ολοκλήρωσης του πολεοδομικού σχεδιασμού της χώρας.

Ο Υφυπουργός ΠΕΝ Νίκος Ταγαράς, ο οποίος παρακολούθησε ολόκληρη τη συζήτηση και κράτησε πολλές σημειώσεις, δεσμεύθηκε ότι η συζήτηση των εμπλεκομένων με το ΥΠΕΝ τόσο για το ζήτημα του πολεοδομικού σχεδιασμού όσο και για τα άλλα εκκρεμή ζητήματα πολεοδομίας και χωροταξίας θα συνεχιστεί και με επόμενες εκδηλώσεις, τόσο από το Υπουργείο όσο και σε συνεργασία με το ΤΕΕ.

RELATED ARTICLES

Most Popular